بوشهری

بوشهر سرزمين آفتاب خليج هميشه فارس

يكي ديگر از فرمهاي رايج يزله ناميده مي‌شود. يزله به وسيله‌ي خوانندگان غيرحرفه‌اي اجرا مي‌شود، و فقط با دست زدن همراه است. در اينجا ملودي بيش از همه حايز اهميت بوده و به متن چندان اهميتي داده نمي‌شود.

توضیحات مطلعین بوشهر درباره فرهنگ موسیقی خود به همینجا خاتمه می یابد هیچیک از آنها اطلاعات قانع کننده ایی درباره چگونگی تکامل موسیقی محلی بوشهر و مبنای این تکامل در دست ندارند.ولی آنچه مسلم به نظر می رسد، این است که شروه و یا دو بیتی محلی، که اکثراً با آوازی ب متر آزاد خوانده می شود، دارای قدمت زیادی است. موطن اصلی شروه مناطق دشتی، دشتستان و تنگستان است. در این مناطق گاهی به شروه، حاجیانی و یا شنبه ای نیز گفته می شود. در گذشته ملودی شروه با مقدمه ایی شروع می شده است، که متن آن شامل اشعار مولانا جلال الدین مولوی بوده است.این سنت هنوز هم در دشتستان رواج دارد. اشعاری که امروز متن اکثر ترانه های بوشهر واطراف آن را تشکیل می دهند، متعلق به دو شاعر معروف محلی هستند. یکی از این دو، زایر محمد علی معروف به فایز است که در کوردوان در بخش دشتی می زیسته و احتمالاً در سال 1911م. وفات یافته است. شاعر دوم سید بهمنیار ملقب به مفتون که او نیز در بخش دشتی زندگی می کرده و تا دو دهه اخیر حیات داشته است.

مطابق آنچه فوقاً گذشت، تاریخ موسیقی بوشهر فقط تا نسل های کمی قابل تعقیب است. مطالعه ترانه های این ناحیه، تا موقعی که آوازهای نقاط دورافتادهء آن مورد بررسی قرار نگیرد، نمی تواند اطلاعات جامع تری دربارهء تاریخ موسیقی منطقه بدست دهد. موسیقی سنتی، با وجود اینکه رادیو، تلویزیون و سینما رواج زیادی دارند، کماکان مورد علاقه شدید اهالی است. پل بازرگاني ايران بود و بندر درجه يك و مهم كشور محسوب مي‌شد. اما پس از انتقال و تمركز بندر خرمشهر و شاهپور، از رونق افتاد و اعتبار تجاري گذشته خود را از دست داد.

ترانه های بوشهری به دو گروه تقسیم می شوند: آنهایی که متر مشخص داشته و گروهی که متر آزاد دارند. در گروه اول، ملودی اغلب یا خیلی کوتاه است و یا از فیگورهای متعدد کوتاهی که حدود آنها کاملاً مشخص است، تشکیل شده است. دسته دوم که همان شروه نامیده می شود، دارای تناوبات مختلف است و معمولاً به هر تناوب یک بیت شعر تعلق می گیرد.

+ نوشته شده در پنجشنبه سیزدهم اسفند 1388ساعت توسط علی امیری |

سبالو در موسیقی بوشهر

يكي از فرمهاي معمول در موسيقي محلي بوشهر «سبالو» نام داشته است و آن آوازي است كه با دايره همراهي شود و به وسيله‌ي خوانندگاني كه دايره‌وار كنار هم مي‌نشينند اجرا گردد.

خوانندگان، همزمان با اجراي سبالو، شانه‌هاي خود را به طرف راست و چپ منظماً حركت مي‌دادند. ظاهراً «سبالو» متأثر از موسيقي غرب و آفريقاست.

+ نوشته شده در پنجشنبه سیزدهم اسفند 1388ساعت توسط علی امیری |

شروه در موسیفی بوشهر

یکی دیگر از شاخصه های هنری موسیقی بوشهر " شروه" است. دوبیتی و دوبیتی سرا در سرتاسر ایران فراوان است زیرا این شکل و قالب بسیار ساده، صمیمی و کوتاه است چهارچوبه بسیار مساعدی برای درد دل ملت ایران.

اما در بوشهر دو بیتی با سرودن تمام نمی شود بلکه آهنگی که برای خواندن آن خلق شده نیز انگاره پربهایی است و زاینده فیضان روحی قومی که خستگی ناپذیر لحظه های زیستن دینامیک و پرخطر خویش را در چکامه ای دل پذیر و خوشایند ارواح رنج دیده می سراید. همان روح ناآرامی که در آیین یزله به حادثه و خطر سلام می گفت؛ با باد می ستیزید، اینک گوشه دیگر دل کوچکش را می نمایاند؛ آن دریانورد سترگ حریف نهنگ و موج و باد اینک انگار در مرگ ماهی های کوچک و همنوا با قمریان کنارزارها مرثیه می سراید و میگیرد؛ آن بازیار نجیب که دشت را و گندم زار را از نیروی دست های خویش به شکست و تسلیم واداشته اینک تکیه بر بنه گندم همراه با آواز قباسوزک ها برای گنجشک های گرسنه خرمن جا " درنگه" می دهد. یعنی که شروه می خواند، چوپان دشت و کوهسار آسوده از جنگ با گرگ و کفتار، همنوا با بلبل صبحدم برای آهوان دوردست بی صاحب و بی-پناه غم نامه سر می دهد؛ این آوازهای ساده مردم سامان ما در اصل پدیده شگفت انگیزی در عالم هنر شناخته می-شود.

شروه ملودی حزینی است در مایه دشتی که خود فرعی از دستگاه شور است. این شاهکار هنری مردمی نیز دو وجه متضاد را با هم داراست.از یک سو چنان ساده و بی-پیرایه است که سخت آسان می نماید و از سوی دیگر چنان دشوار و پیچیده است که کم تر نوازنده غیر بوشهری قادر به اجرای کامل آهنگ شروه می باشد.

+ نوشته شده در چهارشنبه دوازدهم اسفند 1388ساعت توسط علی امیری |

انواع ترانه ها ی بوشهری

ترانه‌هاي استان بوشهر ، به عقیده بعضی از شناسندگان آن تحت تاثیر زیاد موسيقي بوميان آفريقايي قرار گرفته است. در گذشته تعداد نوازندگان محلي بيش از امروز بوده ولي مثل امروز اين نوازندگان در درجه اول در مراسم عروسي شركت مي‌كرده‌اند

بخش مهمی از هر نوع ترانه و چکامه ای که ساخته و پرداخته مردم استان بوشهر است، توأم با حرکاتی زیبا اجرا می شود که نشان دهنده چیرگی و تسلط انسان بر طبیعت و کاراست و نیز در حقیقت حماسه مردان خستگی-ناپذیر.

بر همین اساس اغلب ترانه های شاد در بوشهر نیز توأم با حرکاتی است که اجرای آن را دل نشین و مقبول تر می سازد. در میان انبوهی از ترانه های شاد بومی چند مورد مشخص از بقیه متمایز است. 1- نی انبان (نی جفتی و تنبک) 2- نی لبک 3- یزله.

+ نوشته شده در سه شنبه هفدهم آذر 1388ساعت توسط علی امیری |

سنج و دمام

مراسم عزاداري در جنوب ايران با سنج و دمام آغاز مى شود. در واقع پس از سلام و دعاى آخرين روضه خوان، بلافاصله بوق به صدا در مى آيد. بوق كه از جنس شاخ نوعى گوزن است و زيبايى ظاهرى خاصى نيز دارد، آغاز مراسم را اعلام مى كند. پس از چند لحظه، دمامها با ريتم خاص به صدا در مى آيند و سنج ها نيز خود را با دمام هماهنگ مى كنند. گروه سنج و دمام متشكل از هفت دمام و چهار الى ده سنج نواز است. دمامها نيز ترتيب خاص دارند.