گفتگو با يكي از اعضاي هيأت مؤسس مؤسسه «سيراف پارس»
قبرهاي سيرافي هنوز در سومالي وجود دارد
هدي موسوي - سنگ بناي سيراف توسط اردشير بابكان گذاشته شده‌است. در آن دوران، سيراف، كانون تجارت آزاد بود. «بلازري»، تاريخ‌نگار، در كتاب خود مي‌نويسد كه جنگ سيراف با اعراب از جنگ قادسيه كمتر نبود.
دژهاي عظيم ساساني پناهگاه خوبي براي حفاظت مردم آن زمان در مقابل ورود اعراب به اين سرزمين بوده‌است.
محمد كنگاني، عضو هيأت مؤسس مؤسسه «سيراف پارس» در سيراف است كه از سال 1383 تأسيس شده‌است. اين مؤسسه با هدف ترويج و حفظ فرهنگ ميراث سيراف شروع به كار كرده‌است. درباره فعاليت‌هاي اين مؤسسه با كنگاني به گفتگو نشسته‌ايم.
نخستين اقدام مهمي كه مؤسسه سيراف پارس انجام داده‌، چه بوده‌است؟
اولين اقدام مهم، تشكيل شوراي مركزي و مجمع عمومي در راستاي ترويج و حفظ فرهنگ ميراث سيراف بود. در حال حاضر اين NGO، حدود 300 عضو دارد.
با توجه به نبود يك پايگاه باستان‌شناسي در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري بوشهر، اين مؤسسه در حوزه ميراث چه كارهايي انجام داده‌است؟
كار را با تشكيل موزه‌اي در يك مغازه اجاره‌اي آغاز كرديم. اين موزه را با اشيايي نظير سنگ نبشه‌ها، وسايل كشاورزي و صيادي، اشياي قديمي و ساير وسايلي با ارزشي كه در منطقه يافت شده‌بود، آغاز كرديم.
بعد با مرمت خانه «وايت هاوس»، قبل از كنگره بين‌المللي سيراف در آبان 1384 و با همكاري مينا درعلي، مدير روابط عمومي وقت سازمان استان و بنياد ايران‌شناسي، موزه را به اين مكان انتقال داده‌ايم. در حال حاضر 6 اتاق موزه و دفتر كار مؤسسه در اين بنا قرار دارد.
بودجه مؤسسه از چه محلي تأمين مي‌شود؟
بزرگترين مشكل مؤسسه، نداشتن بودجه است. اغلب وسايل داخل موزه در خانه وايت هاوس،‌ با همكاري مؤسسه سيراف پارس تهيه شده و تا كنون هيچ بودجه‌اي براي آن پرداخت نشده‌است. در سال گذشته مبلغ 20 ميليون تومان براي توسعه موزه محلي سيراف از سوي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري بوشهر تصويب شد كه تا كنون هيچ مبلغي پرداخت نشده‌است.
ما به صورت خودجوش و از جيب اعضاي مؤسسه، در زمينه ميراثي هزينه مي‌كنيم.
قضيه فروش كتاب‌هاي موجود در ساختمان وايت هاوس چيست؟
اين كتاب‌ها بيشتر در مورد سيراف است و برنامه فروش كتاب‌ در اين مؤسسه را به تازگي شروع كرده‌ايم تا از اين طريق بتوانيم درآمد حداقلي كسب كنيم.
حفاظت و نگهداري آثار تاريخي سيراف چطور پي‌گيري مي‌شود؟
اين كار اغلب توسط مؤسسه سيراف پارس پي‌گيري مي‌شود. به نظر من نخستين نامه‌اي كه در مورد جاده ابريشم دريايي براي مسئول جاده ابريشم دريايي (دكتر طه هاشمي، رئيس پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري) فرستاده شده، از سوي مؤسسه پارس سيراف بوده‌است.
سيراف، رابط جاده ابريشم دريايي با ساير نقاط دنيا بوده‌است. افتخار سيراف اين است كه اسلام را به حوزه دريايي و جنوب و شرق آسيا برده‌است. هنوز آثاري از سيراف از جمله قبرهاي سيرافي در سرزمين‌هايي مثل سومالي وجود دارد. بعد از زلزله سال 398 ه.ق با توجه به ثروتي كه مردمان منطقه داشتند، به اغلب نقاط دنيا مخصوصا هند و چين مهاجرت كردند.
چه نوع وسايلي از حفاري‌هاي ديويد وايت هاوس در اين منطقه به دست آمده‌است؟
بيشتر آثار، سفالي است. بيش از 900 سكه طلا را دكتر وايت هاوس كشف كرده كه در حال حاضر كتاب سكه‌هاي سيراف مراحل آخر چاپ را مي‌گذراند.
سكه‌هاي نقره، مفرغ و برنز هم به دست آمده‌است. وسايل تزييني دست‌سازي كه با مرواريد و طلا ساخته و صادر مي‌شد،‌ از ديگر آثار به‌دست آمده در منطقه است.
ساز بومي سيراف چيست؟
ني‌انبونه و دايره تنبك كه فقط در مراسم عروسي از آنها استفاده مي‌شود. در عزاداري‌هايمان از آلات موسيقي استفاده نمي‌كنيم.

هدي موسوي - میراث آریا