نقش دلير مرداني كه برنو به يك شانه گرفتهاند و شكارهايشان به شانهاي ديگر، باگردنهايي برافراشته و گامهايي استوار، پرغرور و با ابهت، مردماني كه خورشيد را با دستانشان لمس كردهاند، با هنرمندي و جانداري تمام،بر روي گبه GABBEHبافت بوشهر اين هنر صنعت بومي حك شدهاست.
بهار و تابستان زودرس، پاييز بهار مانند و زمستاني كه با شب يلدا ميآيد و با اولين شكوفههاي نارنج در اوايل اسفندماه دامن خيس خود را برميچيند و زناني به شادابي و پررمز و رازي طبيعت، ديگر نقوش هنرمندانه گبههاي اين استان را رقم ميزند.
بهرغم توسعه شهرنشيني، تغييرمشاغل وسلايق و حذف بسياري از فعاليتهايي كه روزگاري شاخص برتري افراد و مناطق محسوب ميشد، گبهبافي، اين هنر ديرينه همخواب دستهاي پينه بسته مردان و زنان روستاهاي استان بوشهر، همپاي روزها رشد ميكند.
گبه بوشهر گذشته از جنبه هنري يك كالاي تجاري نيز بهشمار ميرود و سرتاسر بوشهر پراست از هنرمنداني كه عمري را در كارگاههاي گبهبافي صرف ميكنند تا به قيمت پينههاي دست و بيفروغي چشم، گبههايي ببافند كه بهوسيله واسطهها تا فرنگستان ميرود.
اروپا اصليترين بازار هدف گبههاي بوشهر است و در اين ميان از همه بيشتر ساكنان آلمان،به هنر سنتي مردماني در خاورنزديك اقبال نشان ميدهند.
كارشناس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري استان بوشهر گفت:گبه از بافتهاي عشايري است كه بهدليل ضخامت به عنوان زيرانداز استفاده ميشد و با توسعه بازار فروش، بافت آن از انحصار عشاير خارج و در ميان روستاييان و حتي شهرنشينان نيز رواج يافته است.
بهروز حسيني افزود: خامه گبه دستريس و ريشه وپودآن از پشم خالص گوسفند است و بردارهاي افقي يا زميني بافته ميشود.
وي اظهار داشت: در گذشته گبه از پشمهاي خودرنگ در سه رنگ سياه، سفيد و خاكستري بافته ميشد و در بازار كشورهاي حوزه خليج فارس به فروش ميرسيد.
حسيني با اشاره به ذهني بودن طرحهاي گبه گفت: لنگر، خشت، چنگ و شكار از عمدهترين طرحهاي گبه محسوب ميشد كهدر ۱۵سال اخير با افزايش تقاضا و توسعه بازاربويژه در كشورهاي اروپايي رنگهاي گياهي و نقوش جديد به اين دست بافت بومي استان بوشهر شكل و جلوهاي تازه بخشيده است.
وي اضافه كرد: رنگهاي سبز، قرمز يا گل گز، پرتقالي، آبي، نيلي، مشكي و سفيد از جمله رنگهايي گياهي هستند كه در بافت گبه كاربرد دارند.
حسيني گفت:در گبه در هر ۱۰سانتي متر به طور معمول ۳۵رج بافته ميشود كه در طرحهاي سفارشي كه ظريف تر هستند به ۵۰رج ميرسد و گرهها به صورت تركي بافته ميشود.
وي بيان كرد: قطر گبه به سليقه سفارشدهنده بستگي دارد ولي بهطور معمول بافندگان قطر قوطي كبريت را ملاك قرار ميدهند و بافت هر متر مربع گبه توسط دو بافنده يك ماه زمان ميبرد.
بهگفته حسيني، دار، قيچي بافندگي، كركيت (شانه دستهدار) يا دستينه، قلاب براي گرهزدن، وسايل بافت گبه ميباشد.
معاون سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري استان بوشهر نيز گفت:
هم اكنون ۲۵هزار بافنده كه اكثر آنان بانوان هستند در زمينه گبه بافي در اين استان فعاليت ميكنند.
احمد دهاز افزود: اين بافندگان در مناطق شبانكاره، دهداران، عطيبه،خيار زار و پشت كوه شهرستان دشتستان و روستاهاي مال محمود، فخرآوري و شور در شهرستان گناوه پراكنده هستند.
وي اضافه كرد: بافت ذهني و خلاقانه كه باعث منحصر بهفرد بودن گبه بوشهري شدهاست، عامل اصلي بازار فروش خوب اين كالا در آسيا و اروپا بهشمار ميرود.
دهاز اظهار داشت: دستريس بودن مواد اوليه در قيمتگذاري و فروش گبه امتياز بسيار مهمي محسوب ميشود.
وي گفت:سالانه ۳۵تا ۴۰هزار مترمربع گبه در اندازههاي مختلف در استان بوشهر بافته ميشود كه ۹۰درصد آن به كشورهاي حوزه خليج فارس و كشورهاي اروپايي صادر ميشود.ك/۴
منبع : ایرنا