مهاجرت روستاييان به شهرها و يكجانشيني كوچ روها، سبب شد تا نمدمالي به عنوان يكي از عمدهترين هنرها و صنايع دستي در استان بوشهر در سايه توسعه امكانات زندگي و رفاه اجتماعي مردم به فراموشي سپرده شود.
ساليان نهچندان دور،روستانشينان شهرستان دشتستان وكوچروهاييكه زمستانها را اغلب در اين شهرستان بهسر ميبردند، با شروع فصل گرما پشمهاي گوسفندان را براي جلوگيري از بروز بيماري در آنها ميچيدند.
پشمهاي سفيد، قهوهاي و مشكي گوسفندان كه گاهي نيز رنگهاي آنها تركيبي بود، هيچگاه دور ريخته نميشد و بعد از آيين پشم چيني، حلاجي ميشدند.
رشتههاي پشم با رنگهاي طبيعي و بنا به سليقه نمدمال طوري روي هم چيده مي شدند كه قطر اين پشمها به ۱۰سانتي متر ميرسيد.
نمدمالها پس از درست كردن محلول آب و صابون، اين محلول را بصورت عمودي روي پشمها ميپاشيدند تا اندازهاي كه پشمها حالت چسبندگي داشته باشد و با اطمينان از خيس شدن پشمها، حدود يك ساعت با دستهاي خود(از نوك انشگتان تا آرنج) شروع به ماليدن پشمها ميكردند.
پس ازتنيدن تارها، ضربهها محكمتر به پشمها وارد ميشد، سپس لايههاي تنيده شدهراآهستهازهم باز ميكردند و همزمان با لول كردن به آنها ضربه ميزدند.
لايههاي لول شده،باز و به پشت برگردانده ميشدندواين بارنمدمالهابا پاهاي خود(از نوك انگشتان تا زانو) ۱۰تا ۱۲دفعه به پشمها ضربه ميزدند.
در مرحله آخر و پس از وارد كردن ضربههاي محكم به پشمها، آنها را با آب شست و شو ميدادند و در آفتاب پهن ميكردند.
معاون سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان بوشهر در اين خصوص گفت: نمد مالي تا حدود ۴۰سال پيش يكي از رشتههاي فعال و كاربردي در شهرستان دشتستان محسوب ميشد.
احمد دهاز افزود: تغيير شيوههاي زندگي و سلايق مردم باعث شد تا اين رشته كه در روستاها و بين عشاير رواج داشت از رونق بيفتد و كم كم منسوخ شود.
وي اظهارداشت: در آن زمان نمد به دليل مقاومت بسيار بالا در برابر نفوذ آب و سرما بهعنوان بالاپوشي براي مردم بويژه چوپانان محسوب ميشد كه از آن با نام كردك ( (KORDAKياد ميكردند.
دهاز بيان كرد: همچنين تراكم بالا و محكم بودن نمد باعث شده بود تا اين دست بافته به عنوان زيرانداز بويژه درمناطق كوهستاني وسنگلاخي وتوسط عشاير استفاده شود.
وي، كوتاه بودن مدت آمادهشدن يك نمد با ابعاد يك در دو متر مربع كه نصف تا يك روز كامل طول ميكشد،را از ديگر دلايل كاربردي بودن اين رشته در آن زمان ذكر كرد.
دهاز بيان كرد: به رغم ضرورت احياي نمدمالي به عنوان يك دست بافت سنتي و بومي به دليل نبود اعتبار، اين رشته تاكنون احيا نشدهاست.
وي اضافه كرد: نبود استاد كار براي آموزش اين رشتهها در استان بوشهر و لزوم دعوت ازمربيان استانهاي ديگر به اين استان، رونق و توجه دوباره مردم به آموزش واستفاده ازمحصولات اين رشته كه به دليل تغيير سلايق، تنوع و تعدد بازار توليدات ماشيني منسوخ شده است، نيازمند هزينههاي بالايي است.
دهاز گفت:امسال يك ميليارد و ۳۰۰ميليون ريال براي توسعه و آموزش صنايع دستي درايناستان اختصاص يافتهاست واين اعتبارات براي حفظ و توسعه رشتههاي فعال و جلوگيري از منسوخ شدن آنها هزينه ميشود كه البته پاسخگوي اين بخش نيز نيست.
وي گفت: با توجه به تاكيد دولت بر توسعه صادرات غيرنفتي،اهميت و جايگاه صنايع دستي در اين زمينه و توانمندي استان بوشهر در اين بخش، توجه ويژه مسوولان به رشد و احيا اين صنايع ضروري است.
وي افزود: همچنين حمايت دولت از صنايع دستي براي ورود به بازار داخلي باقيمتهاي قابل قبول ومطابق باميزان دستمزدعموم،علاوه بر حمايت از توليدات داخلي موجب كاهش واردات و تمايل مردم براي استفاده از دستسازهاي بومي و سنتي ميشود
منبع ایرنا