پرندگان مهاجر، ورود خود را به منطقه حفاظت شده مند آغاز كردند تا در اين جزيره، به تخم گذاري بپردازند. همين امر باعث شده تا اين جزيره به يكي از زيباترين سايتهاي پرنده‌نگري در ايران تبديل شود.
مسئول منطقه حفاظت شده مند در استان بوشهر، در گفتگو با خبرگزاري ميراث فرهنگي گفت:« پرندگان مهاجر از ارديبهشت‌ماه به منطقه حفاظت شده مند آمدند تا فصل تخم‌گذاري خود را در اين منطقه سپري كنند.»
جمادي درباره تعداد اين پرندگان به ميراث خبر گفت:« اولين پرندگاني كه به مند آمدند، اگرت‌هاي ساحلي بودند كه تا امروز حدود 70 جفت هستند. پرستوهاي كاكلي بزرگ و كوچك هم هر نوع به تعداد 35 هزار جفت در جزيره اطراق كرده‌اند. پرنده‌هاي گونه سفيد به تازگي مهاجرت خود را به منطقه آغاز كرده كه طبق آمار سال گذشته به 100 جفت مي‌رسند. تعداد پرستوهاي پشت تيره نيز آن‌قدر زياد است كه تمام سطح جزيره را پوشانده‌اند.»
وي در ادامه گفت:« محل زادآوري پرستوهاي دريايي در منطقه حفاظت شده مند در استان بوشهر در دنيا منحصربه‌فرد است.»
جمادي در ادامه گفت:« لاك‌پشت نوك عقابي كه گونه درخطر انقراض محسوب مي‌شود، به‌صورت خيلي زياد در مند موجود است. لاك‌پشت‌هاي پشت سز نيز در اين جزيره زنگي مي‌كنند.»
منطقه حفاظت شده مند با مساحت 49951 هكتار، منطقه‎اي جلگه‎اي – کويري است که در بخش بردخون از توابع بندر دير در 180 كيلومتري جنوب بوشهر واقع گرديده است. رودخانه مند که از کوه‌هاي فارس سرچشمه مي‌گيرد و در خور زيارت به خليج فارس مي‌ريزد، مرز شمالي منطقه مند را تشکيل مي‌دهد. منطقه حفاظت شده مند، از اکوسيستم‎هاي بي‌نظير دريايي - جلگه‎اي در خليج فارس مي‌‎باشد که نقش بسيار مهمي در حيات منطقه خليج فارس دارد.
حرا، گز و‌ كهور، از مهمترين انواع پوشش گياهي و پرندگان گيلانشاه خالدار و هوبره جزو مهمترين گونه‌هاي جانوري واقع در جزيره است.
اواخر سال گذشته، براساس موافقت رييس‌جمهوري، بخشي از منطقه حفاظت شده مند در استان بوشهر، با وسعت 20 هزار و434 هكتار، به عنوان «پارك ملي ديرنخيلو» شناخته شد.
چندي پيش منطقه حفاظت شده مند كه به صورت جزيره‌اي است و جزو آثار ملي نيز محسوب مي‌شود، توسط محققان محيط زيست، علوم كشاورزي و علوم محيطي، طي طرحي مورد بررسي اكولوژيك قرار گرفت. مطالعه، شناسايي گونه‌هاي گياهي و جانوري، بررسي وضعيت اقتصادي اجتماعي منطقه و شناسايي اكوسيستم‌هاي منطقه از اهداف اجراي اين طرح بود.
بعد از انجام بررسي و مطالعات صورت گرفته حدود ? 140 گونه گياهي و تعداد زيادي از گونه‌هاي پرندگان و پستانداران در اين منطقه شناسايي شد كه تمام آنان ذخاير با ارزشي محسوب مي‌شوند. دارا بودن اكوسيستم‌هاي مختلف از نكات جالب توجه در منطقه است.
در قسمت ديگري از اين منطقه حفاظت شده جنگل‌هاي حرا وجود دارد. اين جنگل‌ها جزو جنگل‌هايي هستند كه درمعرض نابودي قرار دارند و هم اكنون سطح بسيار محدودي از اين جنگل‌ها در خليج فارس وجوددارد. قرار گرفتن اين اكوسيستم‌ها در كنار هم باعث شده تا به منطقه‌اي كاملا ويژه و منحصر به فرد در شمال خليج فارس تبديل شود.
محسن ظهوري