باستانشناسان با کاوش در گورستان 100 هکتاري گروي بخشي از اسرار آداب تدفين در 2 هزار سال پيش را شناسايي کردند. اين گورستان که بزرگترين گورستان شناسايي شده در حوزه فرهنگي خليج فارس است، شامل تدفينهايي از دوره اشکاني تا ساساني است که نشان از تداوم زندگي و سکونت ايرانيان در نزديکي خليج فارس دارد.
خليج فارس
خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ حسن ظهوري_ با اتمام کاوشهاي باستانشناسي در گورستان گروي که در استان هرمزگان و 80 کيلومتري خليج فارس واقع شده است، اسرار آداب تدفين 2 هزار سال پيش يعني دوره اشکانيان و ساسانيان اين حوزه فرهنگي فاش شد.
"عباس نوروزي"، سرپرست هيات کاوش در گورستان گروي، دراينباره به CHN گفت: «کاوشهاي گورستان گروي به منظور نجات بخشي اين محوطه باستاني انجام گرفت و پيش از شناسايي آن در سال 1385، غارتگران اموال تاريخي باعث تخريب بخشهاي زيادي از اين گورستان شده بودند.»
وي افزود:« اين کاوشها 65 روز طول کشيد و پيش از زدن نخستن کلنگ باستان شناسي، نقشه تپوگرافي منطقه تهيه شد و کل محوطه به 3 قسمت گروي 1، 2 و 3 تقسيم شد. بر اساس تقسيمات انجام گرفته وسعت اين محوطه حدود 100 هکتار تعيين شد که بزرگترين گورستان تاريخي شناسايي شده در حوزه فرهنگي خليج فارس محسوب ميشود.»
اين گورستان پس از شناسايي و تعيين حريم در فهرست ميراث ملي به ثبت رسيده است.
نوروزي همچنين در گفت و گو با CHN گفت: « قدمت گورهاي گورستان گروي به دوره تاريخي، يعني اشکاني و ساساني مربوط ميشود. در اين کاوش ها که منجر به کشف 10 گور سالم شد، تنها اسکلت يک گور سالم مانده بود و بقاياي انساني باقي قبور به علت خاک آهکي و اسيدي منطقه از بين رفته بودند.»
به گفته وي آنچه در اين کاوش اهميت زيادي داشت، شيوه تدفين و کشف شواهد آيين خاکسپاري در دوره تاريخي، در حوزه خليج فارس بود که در اين کاوشها تا اندازهاي به اين پرسشها نيز پاسخ داده شد.
نوروزي درباره شيوه تدفين مردمان ساکن در اين منطقه به CHN گفت: «بر اساس اعتقادات و باورهاي مردم منطقه، اجساد داخل خاک دفن نميشدند. در اين حوزه فرهنگي پس از آماده سازي بستري از سنگ ريزهها در فضاي صخرهاي، جسد را روي آن قرار ميدادند و سپس با استفاده از ملات سنگ، سنگچيني مسطتيل شکل را به ارتفاع 50 سانت دور تا دور جسد به وجود ميآورند. پس از آن سنگ لحد را روي اين ديوار مستطيل شکل قرار داده و يک ظرف سفالي را روي آن ميشکستند. آن وقت هداياي خود را که بيشتر شامل مهرههاي عقيق از جنس صدف بود را به متوفي هديه ميکردند و با استفاده از قلوه سنگ روي قبر را ميپوشاندند.»
وي معتقد است که شکستن کوزه به نوعي تعبير پايان کوزه عمر شخص بوده و مشابه اين فرهنگ در گورستان خرند سمنان نيز ديده شده است.
يافتههاي باستانشناسي در قبور اين اقوام، شامل مهرههاي عقيق و صدفي و همچنين يک خنجر آهني بوده است.
از ميان قبور کشف شده، يک قبر از همه کوچکتر است که احتمالا به يک کودک تعلق داشته است. همچنين از ميان 10 گور کشف شده يک گور حاوي اسکلت بود که مشخص شد شيوه قرار دادن اجساد در اين گورستان به صورت چمباتمه (جنيني) بوده است.
سرپرست هيات کاوش درباره سفالهاي بدست آمده به CHN گفت: «دو نوع سفال در اين کاوشها بدست آمد. يک نوع سفال که از کيفيت مطلوبي برخوردار نبود و توليد مردم منطقه و بوميان بود؛ و سفال دوم نيز که روي قبور شکسته ميشد از کيفيت بهتري برخوردار بوده و وارداتي بود.»
نوروزي همچنين درباره تخريب هاي وارد شده به اين گورستان گفت: «اين تخريبها به چند دسته تقسيم ميشوند. نخست تخريبهاي ناشي از حفاري غير مجاز است که توسط غارتگران اموال فرهنگي انجام گرفته است. تخريب دوم را بوميان منطقه سبب شدهاند. آنها براي زير سازي خانههاي خود از قلوه سنگهاي استفاده شده در اين قبور استفاده کردهاند. البته تنها سنگها را بر داشتهاند و خود قبر چندان آسيب نديده بود. تخريب سوم نيز به گردن عوامل طبيعي از قبيل زلزله است که باعث پريشان شدن قبور شده است.»
در اين کاوش ها تنها اسرار تدفين مردم منطقه در حدود 2 هزار سال پيش شناسايي شد و هنوز باستان شناسان وضعيت فرهنگي و اجتماعي منطقه را کشف نکرده اند.
سرپرست هيات باستان شناسي گورستان گروي در اين باره به CHN گفت: «از روي قبور ميتوان تا اندازهاي درباره وضعيت فرهنگي و اجتماعي و همچنين نظام طبقاتي مردم ساکن در منطقه آگاهي يافت. اما اين پژوهش نياز به بودجه و کاوشهاي باستانشناسي بيشتر دارد.»
کاوش گورستان گروي با مجوز پژوهشکده باستانشناسي و به منظور نجات بخشي انجام گرفت. اين کاوش با بودجه استاني به انجام رسيده است.
بزرگي گورستان کاوش شده نشان از تداوم زندگي در نزديکي خليج فارس دارد. به گفته باستان شناسان در اين گورستان از دوره اشکاني تا دوره ساساني تدفين انجام گرفته است که خود گواه بر اين ادعاست.