روز ملي خليج فارس
.jpg)
با تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي، روز ملي خليج فارس به تقويم ايران اضافه شد. در جلسه سهشنبه اين شورا كه به رياست حجتالاسلام و المسلمين سيدمحمدخاتمي تشكيل شد، شوراي عالي انقلاب فرهنگي با توجه به هدف قرار دادن هويت فرهنگي و تاريخي ملت ايران از سوي بيگانگان به خصوص برخي از كشورهاي همسايه و تلاش آنان جهت تحريف نام تاريخي خليج فارس، به پيشنهاد شوراي فرهنگ عمومي روز اخراج پرتغاليها از تنگه هرمز را به عنوان روز ملي خليج فارس نامگذاري كرد.
در كتابها آمده، پس از حمله سپاهيان مغول به شهر هرمز قديم به دستور اياز، پانزدهمين پادشاه بندر هرمز كهنه و نخستين حاكم شهر جديد، اهالي با تمام دارايي خويش سوار بر كشي شدند و در ابتدا به جزيره دراز (قشم)، رفتند و بعد از اندك مدتي سرمايه و مايملك خود را به جزيره هرمز آوردند و تمام كشتيهاي داخلي و خارجي را به سواحل جزيره کشاندند و به ياد زادگاه خود نام جزيره را هرمز نو نام نهادند.
هرمز در مدت اندكي به چنان اشتهار و اعتباري رسيد كه شهرت جهاني يافت. تا جايي كه آلبوكرك پرتقالي معتقد بود كه تجارت دنيا در سه نقطه «مالاگا»، «عدن» و «هرمز» قرار دارد و هر كسي اين سه نقطه را در اختيار داشته باشد بر بخش مهمياز تجارت دنياي آن روز حاكم خواهد بود.
او در سال 914 هجري قمري (1510 ميلادي) به زمان سلطنت شاه اسماعيل صفوي، با كشتيهاي فراوان وارد آبهاي خليج فارس شد و پس از نبردي سهمگين جزيره هرمز را اشغال كرد.
تا اين كه در 21 آوريل 1622، بالاخره با رشادت «امام قليخان اميرالامراي فارس»، به 117 سال تسلط جابرانه پرتقاليها به جزاير خليج فارس خاتمه داده شد.
از آن زمان ستاره اقبال جزيره افول كرد و به جاي آن گامبرون يا جرون، با نام بندرعباس درخشيد و جانشين جزيره هرمز در تجارت شد.
برخي عقيده دارند، چون اين شهر را اردشير ساساني تجديد بنا كرد و فرزند او هرمز نام داشت آن را هرمز گفتند.